Kan mijn gebrek aan geloof ervoor zorgen dat iets niet gebeurt?

Kort antwoord: Ja, geloof doet ertoe. Jezus benoemt ongeloof soms als een belemmering, en in Nazareth kon Hij daardoor weinig krachten doen. Tegelijk mag je van geloof geen nieuwe wet maken waarmee je iedere teleurstelling bij de zieke of de bidder neerlegt. Er zijn ook andere redenen waarom genezing uitblijft, en God blijft God: wij blijven altijd afhankelijk van Zijn genade, niet van de kwaliteit van ons geloof.

Misschien heb je voor iemand gebeden en er gebeurde niets. Of je hebt zelf gebed ontvangen, keer op keer, en de ziekte bleef. Dan komt bijna vanzelf die vraag: lag het aan mij? Had ik meer moeten geloven? Het is een eerlijke vraag, maar ook een gevaarlijke, omdat er zoveel schuld en schaamte aan kan gaan kleven. Daarom wil ik haar eerlijk en bijbels beantwoorden.

Wat Jezus zegt over ongeloof

Laten we beginnen bij wat de Bijbel wel zegt, zonder eromheen te draaien. In Markus 6 komt Jezus in Zijn eigen stad en stuit Hij op ongeloof.

En Hij kon daar geen kracht doen, maar Hij legde slechts enkele zieken de handen op en genas hen. En Hij verwonderde Zich over hun ongeloof. En Hij trok de dorpen in de omgeving rond en gaf er onderwijs.
Markus 6:5-6 (HSV)

Zelfs Jezus zelf werd door ongeloof verhinderd om echt grote wonderen te doen. En in Lukas 9 zien we dat de discipelen door ongeloof soms ook niet veel verder kwamen. Geloof is dus geen bijzaak. Jezus zoekt geloof, prijst het waar Hij het vindt en verwondert Zich waar het ontbreekt.

Waarom geloof geen nieuwe wet mag worden

Maar nu de andere kant, die minstens zo bijbels is. Als ik van geloof een voorwaarde maak die ik moet halen, dan heb ik van genade weer een wet gemaakt. Dan wordt gebed om genezing een prestatie, en elke teleurstelling een aanklacht tegen de zieke of de bidder. Zo werkt het Koninkrijk niet. God geneest niet omdat wij het verdiend hebben met voldoende geloof, maar omdat Hij goed is.

Bovendien noemt de Bijbel zelf verschillende redenen waarom genezing uit kan blijven. Er is onenigheid in het Lichaam van Christus (1 Korinthe 11). Er is de tegenstand en invloed van de vijand (Daniël 10, 2 Korinthe 12). En ja, er is ongeloof. Het zijn dus meerdere lagen, en ik kan niet bepalen welke laag in een concrete situatie speelt. Er kunnen tienduizenden redenen zijn waarom genezing uitblijft die mijn Vader wel ziet, maar ik nog niet. Daarom hoef ik geen oordeel over God te hebben als Hij nog niet geneest. Het zegt niets over Hem en over wie Hij is. En het geeft mij ook niet het recht om een oordeel over de zieke te hebben.

Geloof is een gave, geen prestatie

Het helpt om te zien hoe Paulus over geloof spreekt in het kader van de gaven van de Geest.

en aan een ander geloof, door dezelfde Geest, en aan een ander genadegaven van genezingen, door dezelfde Geest, en aan een ander werkingen van krachten, en aan een ander profetie, en aan een ander het onderscheiden van geesten, en aan een ander allerlei talen, en aan een ander uitleg van talen.
1 Korinthe 12:9-10 (HSV)

Geloof staat hier in één rij met genezingen en krachten, gegeven door dezelfde Geest. Het is een genadegave. Dat neemt de druk eraf: geloof is niet iets dat je uit jezelf opwerkt tot het hoog genoeg is, maar iets wat God geeft en wat groeit in de omgang met Hem. Bij Maleachi ligt de sleutel dan ook niet bij een geloofsprestatie, maar bij ontzag en intimiteit.

Maar voor u die Mijn Naam vreest, zal de Zon der gerechtigheid opgaan en onder Zijn vleugels zal genezing zijn; en u zult naar buiten gaan en dartelen als kalveren uit de stal.
Maleachi 4:2 (HSV)

Genezing is hier verbonden met het vrezen van Zijn Naam, met dicht bij Hem leven. Waar een gebrek aan ontzag voor God en aan intimiteit met Hem is, daar wordt geloof vanzelf mager. Niet omdat God straft, maar omdat geloof groeit in de nabijheid van Degene die je vertrouwt.

Waarom mensen “nee” zeggen tegen gebed

Als ik aan mensen die langdurig ziek zijn vraag of ik voor ze mag bidden, krijg ik nog regelmatig als antwoord: “Nee, ik heb er al zo vaak voor laten bidden, hou er alsjeblieft mee op.” Vooral in het kerkelijke wereldje, overigens. Op straat, met mensen die Jezus helemaal niet kennen, heb je dat probleem nauwelijks. Die zeggen meestal volmondig ja. Waarom zou ik het niet proberen, zeggen ze dan.

Ik denk dat die oprechte “nee” er vaak over gaat dat je niet teleurgesteld wilt raken in God. Dat je bang bent dat je geloof begint te wankelen. Of dat je ooit bent voorgelogen door zogenaamde wonderpastors die jou de schuld gaven van het niet genezen. Of de diepe teleurstelling van die keren dat er zo oprecht en hongerig voor gebeden is, en het kwam niet. Soms is er zelfs angst om een wonder mee te maken, omdat je dan je theologie moet bijstellen. En soms hebben mensen de ziekte geaccepteerd als een werk van God in hun leven.

Achter elke “nee” zit een verhaal, en dat wil ik respecteren. Maar ik wil er ook eerlijk over zijn: Jezus vraagt ons de zieken de handen op te leggen en voor hen te bidden. Stil, op afstand en in de binnenkamer bidden mag natuurlijk, maar zo lees ik de opdracht in de Bijbel niet, en ik verwacht er zelf ook eigenlijk geen wonderen van. Is dat ongeloof? Ik begin liever gewoon met gehoorzamen aan de manier waarop Jezus het wél vraagt.

God is nog steeds een God van wonderen

Ik schrijf dit niet vanuit theorie. In onze I AM Miracle Room hebben we de afgelopen tijd vele wonderen en genezingen mogen zien: lichamen die werden hersteld, gebroken harten die werden geheeld, mensen die bevrijd werden van innerlijke lasten. Het herinnert ons eraan dat God nog steeds dezelfde is als in de dagen van Jezus. Daarom is mijn antwoord tweeledig. Ja, geloof doet ertoe, en ongeloof kan een belemmering zijn. Maar nee, jouw geloof is niet de knop waarmee jij God in beweging zet, en het uitblijven van genezing is geen bewijs dat jij tekort bent geschoten. Wij bidden in gehoorzaamheid, met verwachting, en laten de uitkomst bij een Vader die meer ziet dan wij.

Praktisch: wat kun je vandaag doen?

1. Leg de schuldvraag bij God neer. Zeg Hem eerlijk dat je teleurgesteld bent, en weiger het oordeel over jezelf of over Hem.
2. Zoek intimiteit boven prestatie. Geloof groeit niet door harder je best te doen, maar door dicht bij Jezus te leven en Zijn Naam te vrezen.
3. Laat opnieuw voor je bidden, op de manier die Jezus vraagt: met handoplegging, hardop en met verwachting.
4. Bid zelf voor een zieke in je omgeving. Gehoorzaamheid aan de opdracht van Jezus is de beste plek om geloof te laten groeien.
5. Blijf met je open vragen bij God. Geloof betekent niet dat elk mysterie verdwijnt, maar dat je ontdekt dat Hij ook onderweg betrouwbaar is.

Veelgestelde vragen over geloof en genezing

Is het mijn schuld als ik niet genees na gebed?

Nee. De Bijbel noemt meerdere redenen waarom genezing kan uitblijven, zoals onenigheid in het Lichaam van Christus, tegenstand van de vijand en ongeloof. Niemand kan van buitenaf bepalen welke reden speelt, en God alleen ziet het hele plaatje. Wie jou de schuld geeft, maakt van genade een wet, en dat is niet hoe Jezus met zieken omging.

Hoe kan ik meer geloof krijgen voor genezing?

Geloof is een genadegave die door de Geest wordt gegeven en die groeit in de omgang met God, niet iets dat je uit jezelf opwerkt. Zoek intimiteit met Jezus, lees wat Hij deed en beloofde, en ga gehoorzaam doen wat Hij vraagt: bid voor zieken. Wie ziet wat God doet, gaat vanzelf meer verwachten.

Waarom verwonderde Jezus Zich over ongeloof in Nazareth?

In Nazareth kenden ze Jezus als de zoon van de timmerman en namen ze Hem niet serieus. Markus 6 zegt dat Hij daar geen kracht kon doen en slechts enkele zieken genas. Dat laat zien dat een sfeer van ongeloof werkelijk iets tegenhoudt, maar ook dat Jezus zelfs daar nog genas en gewoon verder trok om te onderwijzen.

Misschien blijft er na dit antwoord nog spanning of een open vraag bestaan. Dat is niet erg. Geloof betekent niet dat ieder mysterie meteen verdwijnt. Het betekent dat je met je vragen bij God blijft en ontdekt dat Hij ook onderweg betrouwbaar is. Verwacht daarbij geen starre formule. De Heilige Geest werkt persoonlijk, maar nooit los van het Woord, het karakter van Jezus en de gezonde gemeenschap van gelovigen om je heen. En als je het niet meer weet: kijk naar Jezus. Hij verwondert Zich over ongeloof, maar Hij verwerpt niemand die met een klein en aarzelend geloof naar Hem toe komt.

Lees ook

• Waarom geneest God niet iedereen?
• Wat betekent het om werkelijk op God te vertrouwen?
• Waarom laat een goede God lijden toe?
• Alle vragen over geloof en leven met God

Albert van der Heide is apostolisch bouwer, pastor en spreker. Samen met Michelle van der Heide dient hij kerken en events in Nederland en daarbuiten. Lees meer over Albert & Michelle of nodig hen uit als spreker.