Waarom laat een goede God lijden toe?

Kort antwoord: Lijden is niet eenvoudig uit te leggen en goedkope antwoorden doen vaak meer pijn dan goed. De Bijbel laat zien dat God niet de bron is van schuld, pijn en oorlog: Hij schiep mensen met een eigen wil en veel lijden komt voort uit een wereld die zich van Hem heeft afgekeerd. Maar God blijft niet onverschillig op afstand. In Jezus komt Hij midden in onze gebroken wereld, draagt Hij het lijden zelf en opent Hij een weg naar vergeving, hoop en herstel.

Misschien ken je het verhaal van de kapper. Terwijl hij een klant knipt, zegt hij: “Ik geloof niet dat God bestaat.” “Waarom niet?” vraagt de klant. “Kijk maar naar alles wat er in de wereld gebeurt,” zegt de kapper. “Als God echt bestaat, waarom is er dan oorlog, misbruik, ongelukken en rampen? Waarom lijden er zoveel mensen? Nee, als God zou bestaan, dan zou er niet zoveel pijn in de wereld zijn.” De klant zwijgt. Buiten ziet hij een man lopen met lange, vervuilde haren en een verwilderde baard. “Kappers bestaan niet,” zegt hij. “Hoe kom je daarbij?” reageert de kapper, “ik sta hier toch?” “Juist,” zegt de man, “zo is het nu ook met God. Hij bestaat wel, maar mensen gaan niet naar Hem toe. Dat is waarom er zoveel pijn en ellende is in deze wereld.”

Dat verhaal legt niet alles uit, maar het raakt wel iets wezenlijks. Als jij midden in lijden zit, wil ik je geen formule geven. Ik wil je laten zien wie God is, uit Zijn eigen boek.

God is niet de bron van het lijden

Hoe ken je God beter dan uit Zijn eigen Woord? De Bijbel is er duidelijk over: Hij is niet degene die schuld, pijn en oorlog in deze wereld gegeven heeft. Hij is degene die vrede wil geven, vreugde wil geven en in elke situatie Zijn troost wil geven.

Want zo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft. Want God heeft Zijn Zoon niet in de wereld gezonden opdat Hij de wereld zou veroordelen, maar opdat de wereld door Hem behouden zou worden.

Johannes 3:16-17 (HSV)

Dit is het hart van God: liefde die geeft, niet veroordeelt.

Waarom grijpt God dan niet gewoon in?

Het verhaal van kerst is het verhaal van een God die mens wordt. Bizar eigenlijk. Want als jij God zou zijn, zou je dan mens worden? Zou je naar een aarde komen waar mensen elkaar het leven onmogelijk maken? Waar ruzie wordt gezocht, waar mensen jaloers zijn, elkaar pijn doen, elkaar onderdrukken, waar oorlog wordt gevoerd? Een wereld vol gebroken hoop, gebroken harten en gebroken dromen, waar de een in overvloed leeft en de ander in armoede?

En als je God was, zou je dan niet gewoon je macht gebruiken en alles in orde maken? Zorgen dat alle pijn, verdriet en gebrokenheid verdwijnt? Dat mensen geen eigen wil meer hebben, maar gewoon doen wat goed is, als een robot? Juist dat doet God niet. Liefde die afgedwongen wordt, is geen liefde meer. God heeft ons geschapen om vrij te kiezen, en in die vrijheid ligt zowel de mogelijkheid van liefde als de mogelijkheid van kwaad. Dat is de prijs van echte relatie. En God koos niet voor robots, maar voor zonen en dochters.

God kwam zelf midden in het lijden

Het goede nieuws is dat er een Kind is geboren, een Koning. Maar niet een koning zoals wij die kennen. Geen gouden wieg en warm paleis, maar een simpele voederbak in een stal. God keek niet van een afstand toe. Hij werd één met ons lijden. Kijk naar Jezus aan het kruis: geslagen, bespot, verlaten, dragend alle schuld van de wereld. En Hij schreeuwde het uit naar Zijn Vader.

En op het negende uur riep Jezus met luide stem: ELOÏ, ELOÏ, LAMA SABACHTANI, dat is vertaald: Mijn God, Mijn God, waarom hebt U Mij verlaten?

Markus 15:34 (HSV)

Herken je die vraag? Het is jouw vraag, en Jezus heeft haar zelf gesteld. God kent het lijden niet van horen zeggen, maar van binnenuit. De prijs was al eeuwen daarvoor vastgelegd, dertig zilverlingen (Zacharia 11:13). Geen ontkomen meer aan het verraad, aan het lijden, aan het sterven. Uit liefde, zodat Hij weer in liefde met jou verbonden kan worden.

Waarom vergeving het medicijn is tegen zielenpijn

Veel lijden wordt ons aangedaan door mensen. Is er iemand die jou beledigt? Kijk naar Jezus, hoe Hij te schande werd gemaakt, en zie hoe Jezus degene die jou beledigt liefheeft. Is er iemand die jou heeft bespot, bestolen, bezeerd, geslagen, vernederd, afgewezen? Kijk naar Jezus. Hij is jouw gerechtigheid. Hij hing daar voor de zonde van de wereld en Hij droeg ook de zonde van jouw tegenstander. Hij vergaf en Hij wil vergeven. En alleen daarom kan jij dat ook.

Vergeving is niet goedkoop. Het is het allerkostbaarste wat er is; God zelf moest ervoor lijden en sterven. Maar vergeving is het medicijn tegen elke zielenpijn. Ik zag een keer hoe Jezus een vrouw vroeg om los te laten, zodat zij vrij zou zijn. “Kijk naar Mijn handen, kijk naar die gaten,” zei Hij tegen haar. “Ik heb ook geleden voor degene die jou pijn heeft gedaan. Kun jij jouw gerechtigheid vinden in Mijn lijden, Mijn kruis, Mijn bloed?” Goede Vrijdag is de dag van vrijheid door gerechtigheid. Niet omdat alle onrecht opeens de wereld uit is, maar omdat een onschuldig Persoon bereid was gerechtigheid te volbrengen, zodat jij en ik innerlijk volledig vrij kunnen zijn.

Een Koninkrijk dat sterker is dan het lijden

Al zoveel eeuwen ontdekken mensen dit geheim. Ze aanvaarden het in verwondering en ze ervaren het, in hun hart en in hun leven: een transformatie van binnenuit. En wat er ook gebeurt om hen heen, dit Koninkrijk is sterker dan dat. Het brengt een vrede en een vreugde die elk verstand te boven gaat.

Onze onvolmaakte liefde bewaart vaak ruimte voor angst, en die angst drijft de liefde uit (1 Johannes 4:18). We zijn bang om onze zekerheden kwijt te raken, ons bezit, onze huizen, onze plannen. Schijnzekerheden die Jezus “bedrog en zorgen” noemt (Markus 4:19). Daardoor verliezen we het vermogen om het gebrokene te omarmen. Maar in Jezus ontvang je iets dat niemand van je af kan nemen: liefde, vergeving, verzoening, hoop, genezing, aanvaarding. De vloek is gebroken. Je bent gezien, je bent nooit meer alleen. Je mag leven dankzij Zijn sterven.

Praktisch: wat kun je vandaag doen?

1. Spreek je “waarom” eerlijk uit naar God, zoals Jezus dat deed aan het kruis. Hij kan je vraag dragen en Hij veroordeelt je er niet voor.
2. Lees Johannes 3:16-17 langzaam en vraag God om je te laten zien wie Hij werkelijk is, los van wat mensen over Hem beweren.
3. Benoem één persoon die je pijn heeft gedaan en breng die naam bij het kruis. Vraag Jezus om je te helpen loslaten, ook als het nog niet lukt.
4. Zoek iemand in je gemeente of omgeving die met je wil bidden, zodat je het lijden niet alleen hoeft te dragen.

Veelgestelde vragen over God en lijden

Is lijden een straf van God?

Nee. God heeft Zijn Zoon niet gezonden om de wereld te veroordelen, maar om haar te redden. Lijden komt voort uit een gebroken wereld waarin mensen zich van God hebben afgekeerd, niet uit een God die er plezier in heeft om pijn te doen. Hij is degene die troost, vrede en herstel wil geven, midden in wat je meemaakt.

Waar is God als ik lijd?

Hij is dichterbij dan je denkt. In Jezus heeft God zelf het lijden gedragen, tot en met de vraag “waarom hebt U Mij verlaten?” Hij begrijpt jouw pijn dus van binnenuit. Hij belooft niet dat alles direct verandert, maar wel dat Hij bij je is en je nooit alleen laat.

Hoe kan ik iemand vergeven die mij diep heeft gekwetst?

Niet uit eigen kracht, maar door te kijken naar Jezus, die ook voor jouw tegenstander stierf. Vergeving betekent niet dat het onrecht niet erg was, maar dat je de gerechtigheid bij Hem neerlegt in plaats van bij jezelf te dragen. Het is een proces, en Hij wil je daar stap voor stap doorheen leiden.

Daar ligt uiteindelijk de uitnodiging. Niet om krampachtig een geestelijke prestatie neer te zetten, maar om in relatie te blijven met de God die het lijden kent. Hij is niet alleen geïnteresseerd in het antwoord dat je zoekt. Hij wil je midden in het proces dichter bij Zijn hart brengen. Mag de God die de wereld liefheeft ook jouw hart vullen? Mag Hij komen in die leegte die alleen Hij kan vullen, de scherven van je gebrokenheid in Zijn handen nemen en haat veranderen in hoop? Verwacht geen starre formule. De Heilige Geest werkt persoonlijk, maar nooit los van het Woord, het karakter van Jezus en de gezonde gemeenschap van gelovigen om je heen.

Lees ook

• Waarom geneest God niet iedereen?
• Waarom gebeuren slechte dingen met mensen die God volgen?
• Hoe ga ik als christen om met angst?
• Alle vragen over geloof en leven met God

Albert van der Heide is apostolisch bouwer, pastor en spreker. Samen met Michelle van der Heide dient hij kerken en events in Nederland en daarbuiten. Lees meer over Albert & Michelle of nodig hen uit als spreker.